Een goed gevulde filmzaal bij Artishock, inspirerende sprekers en betrokken bezoekers: zie hier het resultaat van de 5G-informatiemiddag die Democraten Soest Natuurlijk (DSN) samen met Amersfoort Alert op Straling afgelopen zaterdag organiseerde.

In het drie uur durende programma werden alle facetten van de nieuwe technologie behandeld. Zo sprak Robin Dorsman (senior consulent bij Intermedius met specialisatie privacy en informatiebeveiligingsbeleid en voorzitter CDA Woerden) over smart cities, de enorme hoeveelheid data die verzameld wordt, de belanghebbenden en wat je zelf kunt doen. Aisia Okma (oud-journalist en voormalig D66-raadslid Voorschoten) nam de toehoorders mee naar alle ontwikkelingen rondom 5G, naar de commerciële belangen die er spelen en naar het effect van wifi en GSM-straling op bijen, bomen en gewassen. En tot slot behandelde Anne Bressers (psycholoog, medeoprichter van de expertgroep Let’s Talk About Tech en lid van Amersfoort Alert op Straling) het onderwerp elektrohypersensitiviteit (overgevoeligheid voor elektromagnetische straling), hoe mensen zich tegen straling kunnen beschermen en de vele acties in het land tegen de uitrol van 5G.

Een paar reacties na afloop:

Eigenlijk is het onthutsend om te zien dat de gemeente Soest zo weinig interesse heeft voor deze problematiek, die weliswaar landelijk wordt afgetikt maar ieder burger in NL raakt…”

“Ik heb nooit beseft dat de overheid zoveel krijgt voor het veilen van die frequenties. Daar is dus duidelijk een belangenconflict. In onze samenleving is helaas alles gestuurd. In de gezondheidszorg gaat het ook altijd over geld, nooit over (lange termijn) visie.”

“Nou, ik hoop dat ze in Soest ook een keer wakker worden en dat de raad het onderwerp 5G oppakt!”

Yolande Gastelaars, fractievoorzitter DSN, opende de bijeenkomst . En dit is wat ze zei:

Welkom bij onze informatiemiddag over 5G. Ik ben Yolande Gastelaars, fractievoorzitter van Democraten Soest Natuurlijk en wij hebben samen met Amersfoort Alert op Straling deze middag georganiseerd.  Omdat we de berichten over 5G volgen en de zorgen horen en het ons goed leek diverse deskundige sprekers uit te nodigen om met elkaar kennis op te doen over deze ontwikkeling.

De Nederlandse overheid is namelijk druk bezig met de uitrol van 5G. Maar wat betekent dat voor ons? Alleen maar voordelen volgens de minister: zelfrijdende auto’s, artsen die over de hele wereld kunnen opereren, robotisering en tal van slimme technieken, waardoor allerlei apparaten met elkaar kunnen ‘praten’ en grote hoeveelheden data kunnen worden verzameld en heel snel kunnen worden verzonden.

Maar daartegenover staan vele wetenschappers, artsen en tal van anderen die grote zorgen hebben over de stralingsrisico’s en daarmee over de veiligheid voor mens, dier en milieu. Artsen in Duitsland eisen verder onderzoek en een moratorium op de uitbreiding van 5G. De Zwitserse Federale Milileudienst BAFU wil eerst veiligheidscriteria opstellen om de stralingsemissies van 5G te kunnen toetsen, terwijl verschillende Zwitserse kantons al hun eigen vrijwillige moratoria hebben opgelegd vanwege de onzekerheid over de gezondheidsrisico’s van 5G. In 20 Italiaanse gemeenten hebben de burgemeesters al een verbod op de invoering van 5G uitgevaardigd en ook de stad Brussel heeft NEE gezegd tegen de invoering van 5G. In Nederland komen Amsterdam, Maastricht, de gemeenten Utrechtse Heuvelrug, Bergen en vele anderen in actie. En zelfs het RIVM, dat op verzoek van het Agentschap Telecom onderzocht heeft wat 5G betekent voor de hoeveelheid mobiele straling in de ether, heeft gemeld dat de gevolgen van 5G ongewis zijn en dat het nog veel te vroeg is om alle seinen op groen te zetten.

Met 5G staan we op de drempel van een heel nieuwe digitale wereld. Of, zoals het Zweedse netwerkbedrijf Ericsson het omschreef: “Of het nu gaat om smart cities, autonoom rijdende auto’s, het industriële internet, digitale gezondheid of virtual reality, 5G zal de manier waarop wij leven, werken en communiceren drastisch veranderen. 5G maakt een onbeperkt aantal nieuwe diensten en toepassingen mogelijk, waardoor een platform voor innovatie ontstaat. Dit platform wordt gebruikt door consumenten en bedrijven en brengt daarmee het Internet of Things naar een hoger niveau. 5G staat aan de basis van toekomstige welvaart en nieuwe banen en creëert ongekende mogelijkheden.”

Maar om met Jan Kuitenbrouwer van Follow the Money te spreken: ‘Is het dataverkeer tussen mijn sportschoenen en het hoofdkantoor van Nike zo intensief dat 4G dat niet aankan? Wat hebben mijn auto, mijn ijskast en mijn stofzuiger allemaal met elkaar te bespreken dat daar een verbinding van 1 gigabit per seconde voor nodig is? Is het niet zo dat vooral bedrijven beter worden van al die data die ze over mij verzamelen? Data is het nieuwe goud.’

En dat brengt mij bij de grote zorgen over veiligheid en privacy van het nieuwe Internet der dingen. Iedereen kent wel die apps en gadgets om je hartritme, je calorieverbruik, je stressniveau, eetgewoonten of slaap- en bewegingspatronen te monitoren en dat is helemaal niet zo erg als je alleen jezelf in kaart wilt brengen. Maar helaas blijft het daar meestal niet bij: we begluren niet alleen onszelf, maar ook elkaar dankzij allerlei apps en gluurapparatuur waarmee je de handel en wandel van vrienden, geliefden of kinderen kunt volgen. En zo heeft Pampers nu ook de smart luier ontwikkeld, die je vertelt of de luier nat of erg nat is en toe is aan vervanging.

Volgens Hans Schnitzler, filosoof en auteur, is het internet der dingen een hele beestenbende aan samengeklonterde, slimme apparaten die met elkaar, met ons en onzichtbare derden communiceren. Volgens hem maken geavanceerde gadgets en even slimme als louche meet- en weet-apparatuur dromen, verlangens en voorkeuren zichtbaar waarvan we onszelf niet eens bewust zijn.

Weten we inmiddels hoe kwetsbaar dat hele netwerk is voor hackers? Hoe gaat het er op straat uitzien als er voor 5G elke 200 meter een antenne geplaatst moet worden en wie bepaalt waar zo’n antenne geplaatst mag worden? En wat zijn de risico’s? Wat is het effect van al die straling op mens, dier en milieu? Hoe verkoop je dat almaar toenemende energieverbruik van de sector in deze tijd van energietransitie en klimaatdiscussie?

Daar praten we je vandaag over bij. Omdat we mét een heleboel anderen van mening zijn dat zoiets ingrijpends als 5G niet zomaar kan worden ingevoerd zonder goed onderbouwd antwoord op deze vragen. We willen namelijk niet het scenario volgen dat Schnitzler onlangs schetste: plemp de publieke ruimte en de privésfeer vol met slimme meet- en weetapparatuur en een heerlijk rimpelloos, binair bestaan lacht je tegemoet. Of, anders gesteld: Smart cities, domme inwoners!

Ik wens u een goede en leerzame middag toe!”